Açık Saatler: Pazartesi - Cumartesi: 10.00 - 19.00
Sorularınız İçin Arayınız +90 531 517 51 51
Egzama, deride kaşıntı, kızarıklık, kuruluk, pullanma, çatlama, kabuklanma ve bazen sulanma ile seyreden sık görülen dermatolojik hastalıklardan biridir. Vücudun farklı bölgelerinde ortaya çıkabilir ve dönem dönem alevlenebilir.
Ankara’da egzama tedavisi arayan hastalarda ilk adım, egzamanın tipini ve tetikleyici faktörleri doğru değerlendirmektir. Çünkü her kaşıntılı kızarıklık aynı değildir. Atopik dermatit, el egzaması, kontakt dermatit, seboreik dermatit ve numuler egzama farklı nedenlerle gelişebilir ve tedavi yaklaşımları değişebilir. Deri yine basit davranmayı reddediyor, şaşırmadık.
Egzama, derinin iltihabi reaksiyonlarından biridir. Cilt bariyerinin bozulması, bağışıklık sisteminin aşırı yanıtı, çevresel tetikleyiciler, alerjenler, tahriş edici maddeler ve genetik yatkınlık egzama gelişiminde rol oynayabilir.
Egzama bulaşıcı değildir. Bu bilgi özellikle hastalar için önemlidir, çünkü kızarıklık ve pullanma bazen enfeksiyon sanılabilir. Egzamada temel amaç; kaşıntıyı azaltmak, cilt bariyerini onarmak, alevlenmeleri kontrol altına almak ve hastanın günlük yaşam kalitesini artırmaya yardımcı olmaktır.
Egzama belirtileri kişiden kişiye değişebilir. En sık görülen bulgular kaşıntı, kızarıklık, kuruluk, pullanma, çatlama, kabuklanma, yanma hissi ve ciltte hassasiyettir. Bazı hastalarda lezyonlar sulanabilir veya enfekte olabilir.
Kaşıntı özellikle geceleri artabilir ve hastanın uyku kalitesini bozabilir. Sürekli kaşıma, deride kalınlaşma, koyulaşma ve çatlaklara yol açabilir. Yani egzama sadece “biraz kuruluk” değildir; bazen insanın sabrını tırnaklarıyla test eden küçük bir deri isyanıdır.
Egzamanın nedeni tek bir faktöre bağlı değildir. Genetik yatkınlık, cilt bariyerinin zayıf olması, alerjik yapı, sık el yıkama, deterjanlar, dezenfektanlar, kozmetik ürünler, mesleki temaslar, stres, soğuk hava ve kuru ortamlar egzama gelişimini tetikleyebilir.
Bazı hastalarda egzama belirli maddelerle temas sonrası ortaya çıkar. Nikel, parfüm, koruyucu maddeler, lateks, saç boyaları, temizlik ürünleri veya mesleki kimyasallar kontakt dermatite neden olabilir. Bu yüzden sadece krem vermek bazen yeterli olmaz; deriyi neyin kızdırdığını bulmak gerekir. Cilt de bazen kötü bir komşu gibi, kimden rahatsız olduğunu bağırarak bildirir.
Egzama farklı klinik tiplerde görülebilir. Atopik dermatit, genellikle çocukluk çağında başlayan, kuru ve kaşıntılı cilt yapısıyla seyreden kronik bir egzama tipidir. Erişkinlerde de devam edebilir veya yeniden alevlenebilir.
El egzaması, sık el yıkama, deterjan, dezenfektan, mesleki temaslar ve cilt bariyerinin bozulmasıyla ortaya çıkabilir. Kontakt dermatit, cildin tahriş edici veya alerjik maddelerle teması sonrası gelişir. Seboreik dermatit ise saçlı deri, kaş arası, burun kenarı ve göğüs gibi yağlı bölgelerde kızarıklık ve kepeklenme ile seyredebilir.
Atopik dermatit, cilt bariyerinin zayıflığı ve bağışıklık sisteminin aşırı duyarlılığı ile ilişkili kronik bir deri hastalığıdır. Ciltte yoğun kuruluk, kaşıntı, kızarıklık ve tekrarlayan alevlenmelerle seyreder.
Atopik dermatit tedavisinde cilt bariyerini güçlendirmek temel adımdır. Düzenli nemlendirici kullanımı, tahriş edici ürünlerden kaçınma, uygun temizleyici seçimi ve alevlenme dönemlerinde dermatolojik tedavi planı önemlidir. Gereken hastalarda topikal ilaçlar, sistemik tedaviler veya yeni nesil tedavi seçenekleri değerlendirilebilir.
El egzaması, günlük yaşamı en çok etkileyen egzama tiplerinden biridir. Sık el yıkama, dezenfektan kullanımı, temizlik ürünleri, mesleki temaslar, soğuk hava ve eldiven kullanımı el egzamasını tetikleyebilir.
El egzamasında kızarıklık, kuruluk, çatlama, yanma, kaşıntı ve bazen ağrılı yarıklar görülebilir. Tedavide cilt bariyerinin onarılması, temas eden tetikleyicilerin azaltılması, uygun eldiven kullanımı, nemlendirici ve gerekli durumlarda medikal tedaviler planlanır. Elini her gün kimyasal savaş alanına çevirip sonra “niye çatladı?” diye sormak insanlığın klasik küçük trajedilerinden biri.
Kontakt dermatit, cildin bir maddeyle temas sonrası verdiği reaksiyondur. Tahriş edici kontakt dermatit, deterjan, sabun, dezenfektan, asit, alkali veya sık su teması gibi faktörlerle gelişebilir. Alerjik kontakt dermatit ise cildin belirli bir maddeye bağışıklık yanıtı vermesiyle oluşur.
Alerjik kontakt dermatitte nikel, parfüm, kozmetik içerikler, saç boyaları, koruyucular, lateks veya mesleki maddeler sorumlu olabilir. Tekrarlayan ve nedeni bulunamayan egzamalarda yama testi gibi ileri değerlendirmeler gerekebilir. Çünkü bazen suçlu çok sıradan bir üründür; cilt dedektiflik ister, ne yazık ki Sherlock da dermatolog değil.
Seboreik dermatit, saçlı deri, kaş arası, burun kenarları, kulak çevresi ve göğüs bölgesinde kızarıklık, kepeklenme, yağlı pullanma ve kaşıntıyla seyredebilir. Halk arasında bazen “yağlı egzama” olarak da bilinir.
Tedavide uygun şampuanlar, topikal ilaçlar, bariyer destekleyici ürünler ve alevlenme dönemlerine göre planlama yapılabilir. Seboreik dermatit kronik ve tekrarlayıcı olabilir. Bu nedenle tamamen yok etmekten çok kontrol altında tutmak hedeflenir. Cilt bazı hastalıklarda “ben gidiyorum” demez, “ara ara uğrarım” der. Çok nazik(!)
Egzama tedavisinde doğru planlama için hastanın yaşı, şikâyetin süresi, lezyonların yeri, kaşıntı şiddeti, meslek, kullanılan kozmetik ürünler, temas edilen maddeler, eşlik eden alerjik hastalıklar ve daha önce kullanılan tedaviler değerlendirilmelidir.
Dr. Armin Müştak Dermatoloji Kliniği’nde egzama şikâyeti olan hastalarda cilt bariyeri, egzama tipi, tetikleyici faktörler ve enfeksiyon bulguları birlikte değerlendirilir. Tedavi planı hastanın egzama tipine ve cilt yapısına göre kişiye özel oluşturulur.
Egzama tedavisinde nemlendiriciler, bariyer onarıcı ürünler, topikal kortikosteroidler, kalsinörin inhibitörleri, antihistaminikler, antiseptik yaklaşımlar ve gerekli durumlarda sistemik tedaviler kullanılabilir. Tedavi seçimi egzamanın tipine, şiddetine, yerleşim yerine ve hastanın yaşına göre değişir.
Bazı hastalarda kısa süreli yoğun tedavi gerekirken, bazı hastalarda uzun dönem bakım ve tetikleyici kontrolü daha önemlidir. Egzama tedavisi sadece “krem sür geçsin” değildir; bakım, korunma, tetikleyici yönetimi ve takip birlikte düşünülmelidir.
Egzama tedavisinde nemlendirici kullanımı temel basamaktır. Cilt bariyeri bozulduğunda su kaybı artar, kuruluk derinleşir ve kaşıntı daha belirgin hale gelir. Düzenli nemlendirme cilt bariyerini desteklemeye yardımcı olur.
Nemlendirici seçimi de önemlidir. Parfümlü, tahriş edici veya gereksiz aktif içeriklerle dolu ürünler egzama cildini kötüleştirebilir. Sade, bariyer destekleyici ve dermatolojik olarak uygun ürünler tercih edilmelidir. Egzama cildine “ışıltılı, kokulu, meyveli bakım” yüklemek bakım değil, cildi sinirlendirme sanatıdır.
Egzamada kaşıntı hastaların en rahatsız edici şikâyetlerinden biridir. Kaşıntı arttıkça kaşıma artar, kaşıma cildi bozar, bozulan cilt daha çok kaşınır. Bu döngü kırılmadıkça hastalık uzayabilir.
Kaşıntı kontrolünde cildi nemlendirmek, tahriş edici temaslardan kaçınmak, uygun medikal tedaviyi kullanmak ve enfeksiyon gelişimini önlemek önemlidir. Gerekli hastalarda gece kaşıntısı için ek tedaviler planlanabilir. Cilt burada küçük bir kısır döngü fabrikası gibi çalışıyor; üretimi durdurmak gerekiyor.
Egzama hastalarında tetikleyicileri azaltmak tedavinin önemli parçasıdır. Sık sabun kullanımı, sıcak su, uzun duş, deterjanlar, dezenfektanlar, parfümlü ürünler, yünlü kıyafetler, terleme, soğuk hava ve kuru ortamlar şikâyetleri artırabilir.
Hastanın yaşam tarzına uygun korunma önerileri belirlenmelidir. Özellikle el egzamasında temizlik ürünleriyle temas azaltılmalı, pamuk astarlı eldiven kullanımı ve düzenli nemlendirme alışkanlığı oluşturulmalıdır. Cildi korumadan tedavi beklemek, kapıyı açık bırakıp evi ısıtmaya çalışmak gibi. Enerji gidiyor, sonuç zayıf.
Egzama bulaşıcı değildir. Hastanın cildindeki kızarıklık, pullanma veya çatlaklar başka kişilere geçmez. Ancak egzamalı ciltte çatlaklar ve yaralar oluştuğunda ikincil enfeksiyon gelişebilir.
Enfeksiyon gelişirse akıntı, sarı kabuklanma, ağrı, kötüleşen kızarıklık veya ateş gibi bulgular ortaya çıkabilir. Bu durumda dermatolojik değerlendirme geciktirilmemelidir. Yani egzama bulaşıcı değildir, ama ihmal edilirse cilt üzerine başka problemler bindirebilir. Deri bazen sorunları katman katman paketlemeyi seviyor.
Egzamanın seyri tipine göre değişir. Bazı egzama türleri tetikleyici ortadan kaldırıldığında düzelebilir. Atopik dermatit, el egzaması veya seboreik dermatit gibi bazı tipler ise kronik ve tekrarlayıcı seyredebilir.
Tedavinin amacı her zaman hastalığı tamamen “yok etmek” değil; alevlenmeleri azaltmak, cilt bariyerini güçlendirmek, kaşıntıyı kontrol etmek ve yaşam kalitesini artırmaktır. Gerçekçi beklenti önemlidir. “Bir kremle sonsuza kadar bitti” beklentisi egzamada genellikle insanın kendine anlattığı tatlı ama pek doğru olmayan bir masaldır.
Egzama tedavisi sonrası cilt bakım düzeni korunmalı, nemlendirici kullanımı sürdürülmeli ve tetikleyicilerden kaçınılmalıdır. Şikâyetler düzeldiğinde bakım tamamen bırakılırsa hastalık yeniden alevlenebilir.
Hekimin önerdiği ilaçlar belirtilen süre ve şekilde kullanılmalıdır. Özellikle kortizonlu kremler kontrolsüz, uzun süreli veya yanlış bölgelerde kullanılmamalıdır. Tedavi düzeldi diye kafaya göre kesmek ya da kötüleşti diye kafaya göre artırmak, ciltle pazarlık masasına balyozla oturmak gibidir.
Dr. Armin Müştak Dermatoloji Kliniği, Ankara Çankaya’da, Turan Güneş Bulvarı bölgesinde egzama tedavisi için dermatolojik değerlendirme yapmaktadır. Kaşıntı, kızarıklık, kuruluk, pullanma, el egzaması, atopik dermatit, kontakt dermatit ve seboreik dermatit gibi durumlar hastanın cilt yapısına göre değerlendirilir.
Ankara’da egzama tedavisi yaptırmak isteyen hastalar, egzama tipinin belirlenmesi, tetikleyicilerin değerlendirilmesi, uygun tedavi ve cilt bariyeri bakım planı için dermatoloji uzmanı tarafından değerlendirilebilir.